Banken noteren torenhoge winsten, spaarders en de samenleving krijgen daar te weinig voor terug

5 miljard euro voor Rabobank. 6 miljard euro voor ING. Banken maken weer gigantische winsten. Ook ABN Amro stevent af op een hoge winst voor 2025, met een vierde kwartaalswinst van 410 miljoen euro. Zowel ING als Rabobank noemen expliciet de lage spaarrentes als reden voor hun hoge winsten.

Banken verdienen namelijk aan het verschil tussen de rente die ze ontvangen op uitstaande leningen en de rente die ze betalen over spaartegoeden. En de spaarrentes in Nederland behoren al jaren tot de laagste van Europa. ING rekent 1 tot 1,6 procent rente, Rabobank 1,2 tot 1,4 procent. Geen enkel andere bedrijfstak kan voor zulke lage percentages geld ophalen in de markt. Het kunnen stallen van je spaargeld is dus niet gewoon een dienst die de bank levert. Sterker nog, het zijn de spaarders die de bank een grote dienst bewijzen.

Spaargeld is dus essentieel voor banken en hun winsten. En wat krijgen spaarders en de samenleving daarvoor terug, naast die schamele rente? Banken gebruiken spaargeld om hun activiteiten te financieren. Naast hypotheken zijn dat voornamelijk leningen aan bedrijven. De Eerlijke Bankwijzer onderzoekt het beleid en de praktijk van banken als het gaat om hun bedrijfsinvesteringen. Daaruit blijkt datonder meer dat de grootbanken ING, ABN Amro en Rabobank onvoldoende doen om belastingontwijking te voorkomen door de bedrijven waar zij in investeren. Ook blijkt dat banken nog altijd veel te veel geld steken in de fossiele energiesector waardoor de energietransitie geremd wordt, en dat banken via hun investeringen betrokken zijn bij mensenrechtenschendingen in de mijnbouw.

Rabobank mag in de Volkskrant van dinsdag 10 februari goede sier maken met 292 miljoen euro aan donaties aan goede doelen. Niet alleen is dat slechts 6 procent van de winst en houdt Rabobank nog bijna 4,7 miljard winst over. Ondertussen verdiende Rabobank tussen 2016 en 2024 ruim 750 miljoen dollar aan bedrijven die zich schuldig maken aan ontbossing en stak het bijna 3 miljard euro in de fossiele industrie. Rabobank, maar ook ING en ABN Amro, kunnen beter werk maken van daar waar hun echte impact ligt: ervoor zorgen dat ze investeren in bedrijven die bijdragen aan een duurzame omgeving voor mens en planeet.

Valerie Schreur, Oxfam Novib, projectleider Eerlijke Bankwijzer