Oproep aan Nederlandse banken: ‘Stimuleer plantaardig voedingspatroon’

Nederlandse banken moeten de productie en consumptie van vlees en zuivel actiever terugdringen en een plantaardig voedingspatroon stimuleren. Rabobank, ING, ABN Amro, Van Lanschot, Bunq en NICB investeren allemaal volop in de vlees- en zuivelindustrie. Dat blijkt uit een nieuw onderzoek van de Eerlijke Bankwijzer. De investeringen in de vlees- en zuivelindustrie gaan gepaard met dierenleed, ontbossing en risico’s voor de volksgezondheid. Alleen Triodos heeft een duidelijke strategie, gericht op een overgang naar meer plantaardig voedsel.

Waarom is een overgang naar meer plantaardig voedsel noodzakelijk?
Er wordt heel veel vlees en zuivel geproduceerd. Dit heeft grote negatieve gevolgen voor biodiversiteit, klimaat, dierenwelzijn en de volksgezondheid. Zo worden dieren in krappe ruimtes gehouden en slecht behandeld. Ook is de wereldwijde veehouderij verantwoordelijk voor het grootste deel van de ontbossing in de Amazone- en Cerrado-regio’s in Brazilië. Ook vergroot de veehouderij gevaren voor de volksgezondheid, met name door haar bijdrage aan ziekten die van dier op mens kunnen overgaan (zoönosen), zoals vogelgriep en covid.

Concrete doelen
De ‘Transitieagenda Biomassa en voedsel’ van de Nederlandse overheid stelt dat het aandeel dierlijke eiwitten in 2030 moet zijn gedaald van 60 procent naar 40 procent van de totale eiwitconsumptie om te komen tot een houdbaar voedselsysteem. ‘De Eerlijke Bankwijzer roept de grootste Nederlandse banken op daar hun bijdrage aan te leveren.’

‘Met het geld van hun klanten ondersteunen banken bedrijven die op ramkoers liggen met de natuur en het klimaat,’ aldus Dirk-Jan, directeur van World Animal Protection Nederland. ‘In plaats daarvan moeten banken geld mobiliseren voor innovatieve bedrijven in de voedingsindustrie. Ze zouden boeren moeten ondersteunen in hun transitie naar meer plantaardige productie, en grote klanten zoals voedingsbedrijven en supermarkten bewegen hun businessmodel te veranderen. Die stimulering van plantaardige eiwitten moet samengaan met een financieringsstop op de productie van dierlijke eiwitten. Op termijn moeten we zelfs toe naar het volledig afbouwen van die financiering.’

Welke banken doen het goed?
In het onderzoek van de Eerlijke Bankwijzer scoren twee banken goed:

  • De Volksbank investeert amper in de productieketen van vlees en zuivel.
  • Triodos heeft als enige een concrete strategie om over te schakelen naar meer plantaardig voedsel, en investeert amper in de productie van vlees en zuivel.

Welke banken scoren slecht?

  • Rabobank en ING investeren nog altijd miljarden euro’s in alle schakels van de keten van vlees- en zuivelindustrie, zoals: boeren, vlees- en zuivelverwerkers, veevoerbedrijven, fastfoodketens en supermarkten. Het gaat om bedrijven die bijdragen aan ontbossing van de Amazone en aan grootschalig dierenleed, zoals JBS en Tyson Foods. Deze banken hebben geen strategie om over te gaan naar meer plantaardige alternatieven.
  • Van Lanschot heeft geen strategie om over te gaan naar meer plantaardige alternatieven.

Welke banken scoren matig?

  • ABN Amro ziet de noodzaak van de eiwittransitie en wil die bevorderen. Concrete doelen heeft de bank echter niet.
  • Bunq en NIBC vermijden investeringen in de productie van vlees en zuivel, maar hebben geen concrete strategie.

Wat kunnen banken doen?
De markt voor plantaardige alternatieven voor vlees en zuivel groeit snel. De Eerlijke Bankwijzer roept banken op bij te dragen aan een systeemverandering. Zo is het voor boeren vaak moeilijk om over te stappen op plantaardige landbouw of minder intensieve veehouderij. De toegang tot kapitaal voor beginnende alternatieve bedrijven is lastig, en het businessmodel van supermarkten is gebaseerd op lage vleesprijzen en kiloknallers.  Banken kunnen hun invloed gebruiken om financiering toegankelijker te maken, en om supermarkten onder druk te zetten diervriendelijker/duurzamer te opereren.’

Praktijkonderzoek ‘Funding destruction of the Amazon and the Cerrado-savannah’ (2020)

Op 27 augustus verscheen het praktijkonderzoek naar de leningen en beleggingen van banken in Nederland in hoog-risicobedrijven in de keten van rundvlees- en sojaproductie, betrokken bij de ontbossing van de Amazone en de Cerrado-savanne.

 

Uit het onderzoek blijkt dat de grootste banken in Nederland bijdragen aan de verwoesting van het Amazonegebied en de Braziliaanse Cerrado-savanne. ING, Rabobank en ABN Amro zijn de grootste investeerders in hoog-risicobedrijven in de keten van rundvlees- en sojaproductie, betrokken bij de ontbossing van deze natuurgebieden. Rabobank investeerde maar liefst 4,2 miljard euro in de 59 hoog-risicobedrijven, en ING en ABN Amro gezamenlijk ruim 6,5 miljard euro. De voornaamste reden voor de ontbossing is de productie van rundvlees en soja voor de vee-industrie.

Ontbossing gaat gepaard met vele problemen
De ontbossing in de Amazone en Cerrado-savanne gaat gepaard met mensenrechtenschendingen, klimaatverandering, verlies van biodiversiteit en grootschalig dierenleed.

Hoe scoren de banken?

  • Bij de banken scoren ING, Rabobank, ABN Amro, NIBC en Van Lanschot niet goed. De grootste investeerders zijn Rabobank, ING en ABN Amro. Rabobank investeerde maar liefst 4,2 miljard euro in hoog-risicobedrijven in de keten van rundvlees- en sojaproductie in deze regio. ING en ABN Amro investeerden gezamenlijk voor ruim 6,5 miljard euro. Van Lanschot investeerde 68 miljoen euro en NIBC 46 miljoen euro.
  • Triodos zet stappen, maar er is ook zeker nog verbetering nodig. Triodos investeert 38 miljoen euro in bedrijven waarvan het risico groot is dat zij, direct of indirect, betrokken zijn bij ontbossing in de Amazone.
  • Bij De Volksbank zijn geen financiële relaties gevonden met de onderzochte hoog-risicobedrijven.

Advies aan banken
Banken moeten hun verantwoordelijkheid nemen om de verwoesting van de Amazone en Cerrado te stoppen. Ze moeten een halt toeroepen aan mensenrechtenschendingen, dierenleed, verlies van biodiversiteit en klimaatverandering. Lees alle aanbevelingen in de samenvatting.

Lees het persbericht, het Engelstalig onderzoeksrapport en de Nederlandse samenvatting

Praktijkonderzoek 'Risking Animal Welfare - Follow up case study Investments in chicken and pig meat production ' (2019)

Op 19 december 2019 verscheen het praktijkonderzoek naar de leningen en beleggingen van Nederlandse banken in bedrijven die plofkippen en kooivarkens produceren of verkopen. 

Achtergrond
Uit het onderzoek, uitgevoerd door onderzoeksbureau Profundo, blijkt dat vijf van de tien onderzochte banken financiële relaties hebben met in totaal 20 van de 28 geselecteerde hoog-risico-bedrijven. Het gaat hier om producenten als de Chinese WH Group – de grootste varkensproducent ter wereld – of plofkipgiganten waaronder het Amerikaanse Tyson Foods en het Oekraïense MHP. Daarnaast gaat het om multinationale bedrijven die dit vlees verkopen. Denk hierbij aan supermarkten als Walmart, Carrefour of Tesco, en fastfoodketens als McDonald’s en Burger King.

De geselecteerde bedrijven zijn betrokken bij grootschalige, vaak ernstige schendingen van het dierenwelzijn. Zo verkoopt McDonald’s in de Verenigde Staten plofkippen van Tyson Foods. Daar is het ‘normaal’ dat er meer dan twintig dieren (44 kg) op één vierkante meter zijn gepropt, zonder daglicht. Het levenslang opsluiten van moedervarkens in kooien die zo klein zijn dat de dieren letterlijk hun kont niet kunnen keren, is volgens het wereldwijde beleid van bedrijven als Carrefour en Ahold Delhaize ‘gewoon’ toegestaan. Pijnlijke mutilaties als het afsnijden van varkensstaarten, is vrijwel overal gemeengoed. Slachtmethoden laten veel te wensen over. De lijst is lang.

Voor de periode 2013-2018 gaven grote Nederlandse banken leningen ter waarde van 11,8 miljard euro aan deze bedrijven. De meeste financiering kwam van Rabobank (8,4 miljard), gevolgd door ING (3,3 miljard) en ABN Amro (77 miljoen). Daarnaast is in dit onderzoek gekeken naar beleggingen. ING, ABN Amro en Van Lanschot Kempen bleken in totaal 265 miljoen euro in deze bedrijven te beleggen.

Lees het persbericht en het onderzoek.

Praktijkonderzoek ‘Risking animal welfare – Case study on investments in chicken and pig meat production’ (2018)

Op 28 februari 2018 verscheen het praktijkonderzoek naar de investeringen van Nederlandse banken in bedrijven in de keten van grootschalige, zeer dieronvriendelijke vleesindustrie.

Achtergrond
Het onderzoek ging over bedrijven die kippen- en varkensvlees produceren en verkopen en in de praktijk veelal ver ondermaatse dierenwelzijnsnormen hanteren. Zo staan zeugen vaak in kooien, worden biggetjes onverdoofd gecastreerd, zitten plofkippen opeengepakt in fabrieken en worden de dieren op omstreden wijze geslacht. Nederlandse banken staan op de zevende plek van grootste investeerders in deze grootschalige vleesproducenten.



Welke banken investeren in deze bedrijven?

  • Rabobank is met € 6,8 miljard verreweg de grootste financier. In 2017 investeerde Rabobank € 1 miljard in Tyson Foods.
  • Ook kon Tyson Foods tussen 2012 en 2017 rekenen op geld van ABN Amro (€ 45 miljoen) en ING (€ 44 miljoen).

Welke banken zetten stappen n.a.v. het onderzoek?

  • Rabobank verbeterde in april 2018 het dierenwelzijnsbeleid na publicatie van het praktijkonderzoek van de Eerlijke Bankwijzer en een daaropvolgende campagne van World Animal Protection. Het nieuwe beleid bevat onder meer het streven klanten te bewegen wereldwijd vóór 2025 af te stappen van kooien voor leghennen en over te schakelen naar groepshuisvesting voor zeugen.
  • Ook neemt Rabobank in haar nieuwe beleid afscheid van bontproductie en het investeren in dolfinaria.

Lees het persbericht en het onderzoek

Beknopt praktijkonderzoek ‘Stalbranden’ (2017)

Op 19 oktober 2017 verscheen het beknopt praktijkonderzoek naar de investeringen van Nederlanse banken in bedrijven die betrokken waren bij de stalbranden in 2017.

Achtergrond
Een kip, varken of koe liep in 2017 een duizend keer grotere kans door brand om te komen in een stal dan een burger in Nederland in een woning. Terwijl maar één op de 184 woningbranden waarvoor de brandweer uitrukt dodelijk is, hebben in de pluimveehouderij vier op de vijf van dergelijke branden fatale gevolgen – voor enorme aantallen dieren. Al in 1997 pleitte het Wetenschappelijk diergeneeskundig comité van de Europese Commissie voor maatregelen in de varkenshouderij, voor snelle detectie, brandpreventie, brandbestrijding en snelle evacuatie van alle dieren bij brand. Twintig jaar later is van die maatregelen nog steeds geen sprake. De Eerlijke Bankwijzer riep de banken op maatregelen zoals het plaatsen van brandmelders als voorwaarde voor financiering te stellen.

Welke banken investeren in deze bedrijven
ING, ABN Amro en Rabobank financieren de bedrijven waar in de zomer van 2017 150.000 varkens en kippen in branden omkwamen. Tot nu toe zijn de maatregelen van banken om brandveiligheid te garanderen ondermaats.

Welke banken zetten stappen n.a.v. het onderzoek?

  • Concrete toezeggingen deden de banken nog niet. Wel willen zij verder met de Eerlijke Bankwijzer in gesprek en een rol spelen bij het terugdringen van het aantal slachtoffers van stalbranden. Hoe is nog onduidelijk.
  • ING gaf in haar jaarverslag over 2017 aan met klanten in dialoog te zijn over het terugdringen van stalbranden.

Lees het persbericht en het nieuwsbericht

Praktijkonderzoek ‘Nederlandse bankgroepen en veetransport’ (2013)

In 2013 verscheen het praktijkonderzoek naar investeringen van Nederlandse banken in veetransport. Er is bekeken hoe bankgroepen transporten proberen te verminderen of vervangen, en het dierenwelzijn tijdens transporten proberen te verbeteren.

Achtergrond
Jaarlijks worden er miljoenen dieren van en naar Nederland vervoerd op weg naar het slachthuis of een vetmesterij. Transport is een stressvolle aangelegenheid voor landbouwhuisdieren. Grootste boosdoeners: slechte ventilatie, te weinig ruimte, en gebrek aan voer en water. Het transport van dieren kan leiden tot uitputting, uitdroging, stress, verwonding, ziekte, en sterfte.

Welke banken investeren in veetransport?

  • Vijf Nederlandse bankgroepen investeren in veetransporteurs en vleesverwerkende bedrijven zonder na te gaan of die het welzijn van de dieren garanderen.
  • ABN Amro, ING en Rabobank financieren bedrijven die nauw betrokken zijn bij veetransport. De banken denken dat het naleven van Europese en Nederlandse wet- en regelgeving over veetransport genoeg is. Dat is niet zo. Deze regels garanderen volgens dierenbeschermingsorganisaties namelijk niet het welzijn van dieren tijdens transport.
  • Vermogensbeheerders van Aegon, ING en SNS Reaal beleggen in aandelen of obligaties van internationale veetransporteurs en vleesverwerkers. Ook zij scoren slecht in het onderzoek.

undefined

Welke banken zetten stappen n.a.v. het onderzoek?

  • Geen van de genoemde bankgroepen heeft tot nu toe toegezegd dat ze het investeringsbeleid voor veetransport zullen aanscherpen. Ook zeggen ze niets over het inzetten van instrumenten als screening en engagement tegen misstanden rondom veetransport.
  • Wel deden twee grote banken mee aan een leerbijeenkomst van de Eerlijke Bankwijzer begin 2014, in aansluiting op het onderzoek. Het is nog niet duidelijk of banken vervolgstappen zullen zetten, en zo ja welke.

 Lees het persbericht en het onderzoek.

Hoe scoren banken op beleid?

Praktijkonderzoek ’Nederlandse banken en varkenshouderijen’ (2011)

In 2011 verscheen het praktijkonderzoek naar investeringen van Nederlandse banken in varkenshouderijen. Voldoen de huisvesting en het dierenwelzijn aan de criteria van de Eerlijke Bankwijzer?

Achtergrond
Veel Nederlandse en buitenlandse varkenshouderijen gebruiken beperkende huisvestingsmethoden, waarin varkens onder meer een heel klein leefoppervlak hebben. Hierdoor staat het welzijn van varkens onder druk: de omstandigheden kunnen pijn, stress en/of ziektes veroorzaken. In de biologische varkenshouderij is de huisvestingssituatie veel beter. Dieren hebben meer ruimte, en ook daglicht en een vrije uitloop naar buiten.

Welke banken investeren in dierenleed?

  • De drie banken die het meeste geld uitlenen aan Nederlandse varkenshouderijen doen te weinig om de leefomstandigheden van varkens te verbeteren. Rabobank, ABN Amro en ING scoren ‘matig’. De banken proberen wel betere huisvesting te stimuleren door varkensbedrijven hierop aan te spreken of voordeeltjes bij de financiering te geven. Dat leidt echter niet tot ruimere varkensstallen.
  • Zes van de elf onderzochte financiële instellingen scoren ‘slecht’ bij het beleggen in buitenlandse, beursgenoteerde varkenshouderijen.

undefined
Welke banken zetten stappen n.a.v. het onderzoek?

  • De zes bankgroepen (ING, Rabobank, Aegon, Delta Lloyd, Friesland Bank en SNS Reaal) proberen op geen enkele aantoonbare manier verbeteringen in de huisvesting voor varkens voor elkaar te krijgen.

 Lees het persbericht en het onderzoek.

Hoe scoren banken op beleid?

Thank you for submitting

Your message has succesfully been placed

×