Blog: De Principles for Responsible Banking: wat stellen ze voor?

dinsdag 29 oktober 2019

De Principles for Responsible Banking: wat stellen ze voor?
Uw bank kan zich tegenwoordig aansluiten bij de Principles for Responsible Banking (PRB’s) van het United Nations Environment Programme Finance Initiative. Een indrukwekkende titel. En misschien gebruikt uw bank die titel wel om op te scheppen over de duurzame initiatieven waaraan zij meedoet. Terecht? De Eerlijke Bankwijzer is positief over de PRB’s. Maar tegelijk zitten er een paar flinke gaten in.

Bevestiging van bestaande afspraken
Onze collega-organisatie Banktrack formuleerde een reactie die ook door de Nederlandse en internationale bankwijzers is ondertekend. Een belangrijk punt daaruit: de formulering van de principles is te algemeen. Bovendien zijn minimum standaarden over mensenrechten, klimaat en biodiversiteit afwezig.

Voor banken die hun beleid en praktijk nog te weinig hebben verbeterd, kunnen de PRB’s een nuttige stap zijn. We hopen echter dat Nederlandse banken de PRB’s vooral zien als een bevestiging van stappen die ze al eerder hebben gezet.

Zo zijn er sinds de jaren 90 de ‘Equator Principles’, afspraken tussen banken onderling over het verantwoord uitlenen van geld. In Nederland hebben we het IMVO-convenant voor de bankensector (met een focus op mensenrechten), de Spitsbergen-ambitie (klimaat) en het commitment van de banken aan het klimaatakkoord (zie ook onze blog). Internationaal zijn sinds 2013 de UN Guiding Principles on Business and Human Rights, en de OESO-richtlijnen belangrijk.

PRB’s gekoppeld aan Sustainable Development Goals
En nu dus de Principles for Responsible Banking. Wat zit erin?

Wat opvalt is dat ze zijn gekoppeld aan de SDG’s: de Sustainable Development Goals. Het goede daaraan is dat banken die zich aan de principles verbinden, daarmee aangeven dat ze samen met staten optrekken in de aanpak van grote problemen in de wereld. Denk aan armoede (SDG #1), onderwijs (#4) en schoon water (#6).

Het nadeel is dat de zwakte van de SDG’s ook meteen de zwakte van de principles is. Zo zijn de SDG’s ronduit zwak als het gaat om wapens: ze bevatten niets over de gevolgen van wapenhandel met staten die betrokken zijn bij mensenrechtenschendingen, zoals Saoedi-Arabië. De Eerlijke Bankwijzer liet onlangs nog zien dat ING, ABN Amro en Van Lanschot investeren in ‘foute’ wapenbedrijven. Ook dierenwelzijn komt niet voor in de SDG’s; recent toonde de Bankwijzer nog aan dat sommige banken miljarden investeren in structureel ernstig dierenleed. Deze ‘negatieve impacts’, genoemd in het tweede principe, krijgen in de principles niet de aandacht en onderbouwing (met relevante internationale standaarden) die ze nodig hebben.

Banken hoeven niets te beloven voor de PRB’s
De banken die zijn betrokken bij de principles beheren samen 47.000 miljard dollar. Een kolossaal bedrag. Wat jammer is, is dat banken zich aan kunnen sluiten bij de PRB’s door ze alleen maar te onderschrijven. Echte beloften zijn niet nodig.

Dat maakt de PRB’s zwak: banken kunnen zich aansluiten en alsnog nauwelijks of zeer traag de problemen die ze veroorzaken aanpakken. Voor de Nederlandse banken gaan de principles geen echte verandering brengen. De bestaande beloften van Nederlandse banken om zich te houden aan de hierboven genoemde standaarden (UNGP’s, OECD, Spitsbergen), zijn sterker dan de PRB’s. Het is vooral zaak dat Nederlandse banken de beloften die ze al hebben gedaan, ook in praktijk brengen.

 

Thank you for submitting

Your message has succesfully been placed

×