Praktijkonderzoek ‘Delfstofwinnende bedrijven en mensenrechten’ (2013)

Op 17 december 2013 verscheen het praktijkonderzoek naar investeringen van zestien banken- en verzekeringsgroepen in tien mijnbouw- en olie- en gasbedrijven. Voor tien grote delfstofwinnende bedrijven is onderzocht wat de grootste banken en verzekeringsgroepen in Nederland doen om mensenrechtenschendingen te helpen voorkomen of te beëindigen. De verschillen in aanpak bleken groot.

Achtergrond
Ondernemingen kunnen zowel in positieve als negatieve zin de naleving van mensenrechten beïnvloeden. De manieren waarop een bedrijf bijvoorbeeld met zijn personeel omgaat, productieprocessen structureert en beheert, goederen en diensten koopt, omgaat met inheemse volken die leven in het gebied waar het bedrijf actief is, zich profileert in de (lokale) gemeenschap, beveiligingsdiensten inzet, essentiële publieke diensten verleent en samenwerkt met regeringen en controlerende autoriteiten kunnen allemaal de naleving van mensenrechten beïnvloeden.

Welke banken investeren in mensenrechtenschendingen?

  • ABN Amro en ING scoren ‘zeer slecht’ respectievelijk ‘ruim onvoldoende’ op het gebied van vermogensbeheer. Voor hun bankinvesteringen haalden zij een ‘voldoende’, waar Rabobank blijft steken op ‘ruim onvoldoende’.
  • De vermogensbeheerders van Aegon scoren ‘voldoende’, die van Van Lanschot ‘goed’.
  • De vermogensbeheerders van ASN, Triodos en SNS Reaal halen de hoogst mogelijke score: ‘uitstekend’.
  • De financiële instellingen die in één of meer van de tien delfstofwinnende bedrijven investeren, proberen vrijwel allemaal hun invloed op de bedrijven te gebruiken door met hen een kritische dialoog (‘engagement’) aan te gaan. Dat kan effectief zijn, maar helaas ligt er te weinig nadruk op het beoogde resultaat: het voorkomen en beëindigen van mensenrechtenschendingen.

undefined

Welke banken zetten stappen n.a.v. het onderzoek?

  • ABN Amro, ING Bank, SNS Reaal zegden schriftelijk toe vanaf 2014 (nog) meer instrumenten te zullen inzetten om te voorkomen dat zij via hun investeringen diensten verlenen aan delfstofwinnende bedrijven die hun verantwoordelijkheid voor het respecteren van mensenrechten onvoldoende serieus nemen.

 Lees het persbericht en het onderzoek.

Hoe scoren banken op beleid?

Praktijkonderzoek ‘Nederlandse banken en buitenlandse landverwerving’ (2012)

Op 9 februari 2012 verscheen het praktijkonderzoek naar investeringen van elf bankgroepen in bedrijven die betrokken kunnen zijn bij buitenlandse landverwerving, ook wel bekend als landroof of landjepik.

Achtergrond
Door mondiale ontwikkelingen zoals de toenemende vraag naar landbouw- en bosbouwproducten dreigt vruchtbare landbouwgrond steeds schaarser te worden. Investeerders zoeken daarom naar mogelijkheden om land te verwerven voor grootschalige landbouw- of bosbouwproductie. De afgelopen jaren is sprake van een toenemende landverwerving in ontwikkelingslanden. Als er bij landverwerving geen rekening wordt gehouden met de belangen van de lokale bevolking, dan noemen we dit landroof of landjepik.

Welke banken doen te weinig om landroof te voorkomen?

  • Bij landroof komt het regelmatig voor dat de lokale bevolking onrechtmatig van haar land verdreven wordt. De meeste banken doen onvoldoende om dat te voorkomen.
  • Vrijwel alle onderzochte bankgroepen, met name ING, Rabobank, Aegon en ABN Amro, investeren in bedrijven die in ontwikkelingslanden land verwerven ten behoeve van landbouw, bosbouw of biobrandstoffen. De meeste bankgroepen hebben hiervoor onvoldoende beleid ontwikkeld. Bovendien passen zij het beleid dat er wél is net structureel en effectief toe om uitwassen in de vorm van landroof te voorkomen

undefined

Welke banken zetten stappen n.a.v. het onderzoek?

  • Delta Lloyd voerde in goed overleg met de Eerlijke Bankwijzer nieuw beleid in op landverwerving. Daarin staat een aantal relevante criteria om landroof te voorkomen.
  • SNS Asset Management versterkte haar sectorbeleid ten aanzien van landverwerving.
  • ABN Amro scherpte haar beleid aan ter voorkoming van landroof en gaf aan dit in haar instrumenten toe te gaan passen.
  • Rabobank participeert actief in de door de overheid opgezette Land Governance Multi-Stakeholder Dialoog (LGMSD).
  • In de zomer van 2013 gaven diverse banken aan dat zij engagementgesprekken over het belang van landrechten en het voorkomen van ontbossing voeren met bedrijven waarin ze investeren en die werkzaam zijn in de palmolie- en houtsector in Indonesië.

 Lees het persbericht en het onderzoek.

Praktijkonderzoek ‘Nederlandse banken en mensenrechten’ (2011)

Op 14 februari 2011 verscheen het praktijkonderzoek naar investeringen van Nederlandse banken in grondstofwinnende bedrijven die structureel betrokken zijn bij ernstige mensenrechtenschendingen.

Achtergrond
De activiteiten van grondstofwinnende bedrijven (olie en mineralen) gaan vaak gepaard met ernstige schendingen van de mensenrechten van lokale gemeenschappen. Bijvoorbeeld doordat deze bedrijven het grondgebied waarvan een lokale gemeenschap economisch afhankelijk is, zonder (voldoende) compensatie en/of met gebruik van dwang en geweld in gebruik nemen voor een mijn of verwerkingsinstallatie.

Welke banken investeren in bedrijven die mensenrechten schenden?

  • ABN AMRO scoort slecht omdat zij belegt in de drie onderzochte bedrijven (Barrick Gold, Shell en Vedanta), maar zij verstrekte geen informatie waaruit blijkt dat de bank de bedrijven aanspreekt op negatieve effecten van hun operaties op mensenrechten.
  • ING Bank en Aegon scoren onvoldoende. De banken geven aan de drie bedrijven aan te spreken, maar hebben geen enkele informatie verstrekt over de vorm, de inhoud en de frequentie daarvan en tot welke resultaten dit heeft geleid. Van Lanschot Bankiers scoort matig. De bank voert een intensieve dialoog met alle drie de bedrijven, maar heeft daarbij niet duidelijk vastgelegd dat de belegging niet wordt voortgezet als het bedrijf de betrokkenheid bij schendingen van mensenrechten niet beëindigt of minimaliseert binnen een realistisch tijdsbestek.

  • Rabobank scoort matig. Zij voert met Barrick Gold en Shell een intensieve dialoog, waarbij echter niet duidelijk is vastgelegd dat de belegging niet wordt voortgezet als het bedrijf de betrokkenheid bij schendingen van mensenrechten niet beëindigt of minimaliseert. De Rabobank belegt om financiële redenen niet in Vedanta.

  • SNS scoort matig. Zij onderhoudt met Shell een intensieve dialoog. Daarbij is echter niet duidelijk vastgelegd dat de belegging niet wordt voortgezet als het bedrijf de betrokkenheid bij schendingen van mensenrechten niet beëindigt of minimaliseert.

  • ASN Bank, Friesland Bank en Triodosbank scoren goed omdat zij op basis van mensenrechten- en duurzaamheidscriteria niet in deze bedrijven investeren.

undefined

Welke banken zetten stappen n.a.v. het onderzoek?

  • SNS Bank heeft er op basis van mensenrechten- en duurzaamheidscriteria voor gekozen niet (meer) te investeren in Barrick Gold en Vedanta.
  • Eind mei 2011 organiseerde de Eerlijke Bankwijzer een expertmeeting, waarbij alle betrokken bankgroepen en een aantal andere financiële instellingen waren vertegenwoordigd. Het belangrijkste doel was te leren van de verschillende praktijkervaringen met engagement, om zo beter te kunnen onderscheiden wat goed engagement kenmerkt en welke dilemma’s er zijn. De reacties op deze bijeenkomst waren zeer positief.

Lees het persbericht en het onderzoek.

Hoe scoren banken op beleid?

Thank you for submitting

Your message has succesfully been placed

×